Türkiye Sağlık Bakanlığı 27 Ekim 2026'de Resmî Gazete'de "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik"i yayımladı. Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girdi.
Yönetmeliğe göre hastalar tıbbi müdahalelere rızalarını elektronik ortamda, iki yoldan biriyle verebilecek: e-Nabız Kişisel Sağlık Sistemi ya da kısa mesaj servisi aracılığıyla gelen tek kullanımlık şifreyle (SMS OTP).
E-Nabız nedir
E-Nabız, Sağlık Bakanlığı tarafından kurulmuş ve e-Devlet uygulamalarına uyumlu bir kişisel sağlık sistemi. Kullanıcılar burada kendi sağlık verilerine, doktorlarının verilerine ve yetki verdikleri üçüncü kişilerin verilerine erişim sağlayabiliyor.
Rıza alma süreci
Rıza alabilmek için hastanın doğrulanmış bir cep telefonu numarası kayıtlı olması şart. Numaranın doğrulanması iki şekilde olabilir:
- E-Nabız yolu: Hasta e-Nabız hesabı üzerinden telefon numarasını doğrular
- SMS OTP yolu: Sağlık tesisinin elektronik haberleşme hizmetinden gönderilen kodu girer ve numarası doğrulama tarihinden itibaren 12 ay geçerli olmak üzere kayıt edilir
Doğrulama sonrası, sağlık meslek mensubu hastaya rıza formunu gönderir. Hasta formu kabul ettiği takdirde, "ilgili tıbbi müdahale kapsamında kullanılmak üzere" SMS OTP iletilir. Hastanın bu kodu girerek onaylaması ile elektronik rızası alınmış sayılır.
Kayıt ve denetim
Elektronik rıza kayıtları elektronik veri bütünlük değeri (hash algoritması ile elde edilen değer) ve zaman damgası kullanılarak adli ve idari incelemeye tabi tutulabilecek şekilde korunur. Sağlık tesisleri şu bilgileri tutmak zorundadır:
- Hastanın rızasını beyan ettiği tarih, saat ve işlem bilgileri
- SMS OTP gönderimi ve doğrulama bilgileri
- İşlemi yapan sağlık meslek mensubunun bilgileri
- Elektronik verilerin şifrelenmesi, bütünlüğün sağlanması ve diğer güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgiler
Güvenlik ve hukuki dayanaklar
Yönetmelik, 12 Mart 2025 tarihli Siber Güvenlik Kanunu (7545) ve 24 Mart 2016 tarihli Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) hükümlerine uygun teknik ve idari tedbirleri alınmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca 1219 sayılı Tababet Kanununun 70. maddesi ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 19. maddesi yönetmeliğin yasal dayanağını oluşturuyor.
Yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor. Elektronik rıza alınması, kâğıt tabanlı usulü tamamen ortadan kaldırmıyor; hastalar isterlerse hâlâ kâğıda imza atabilecek.
Kanuni temsilci ve özel durumlar
Hastanın küçük ya da kısıtlı olması durumunda kanuni temsilci elektronik rıza işlemlerini gerçekleştirir. Kanuni temsilcinin bulunmaması halinde elektronik ortamda rıza alınması mümkün değildir ve bu durumda kâğıt tabanlı işlem uygulanır.
Merak edilenler
Tüm hastaneler bu sistemi kullanacak mı? Yönetmelik birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsar. Uygulamaya geçiş süreci Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek.
E-Nabız hesabı olmayan hastalar ne yapacak? SMS OTP yöntemi ile rıza verebilecek. Telefon numarası doğrulandığında 12 ay geçerli olmak üzere kayıt edilecek.
