Meta, geçen ay açıkladığı yeni ticari hizmet koşullarının uygulanmasını 3 hafta ertelemiş oldu. Orijinal olarak 30 Ekim'de yürürlüğe girecek politika, 20 Kasım'a kaydırıldı.
Şirketin açıklamasına göre bu erteleme, ortaklar ve paydaşlara yapılan değişikliklerin tam olarak anlaşılabilmesi için gerekli görülmüş. Ancak ertelemenin asıl sebebi, yayıncılar ve haber kuruluşlarının yoğun itirazları. Meta, yeni ve eski koşulları paydaşlara daha ayrıntılı bir şekilde sunmak istiyor.
Tartışmalı politika ne içeriyor
Meta'nın yeni ticari hizmet koşulları, web tarayıcılarını ve otomatikleştirilmiş araçları (botlar) kullanarak işletme hesaplarının içeriğini "erişmek, dizine koymak, önbelleğe almak, analiz etmek, toplamak ve taramak" için yetkili kılıyordu. Bu tür bot'lar, milyonlarca sayfa içeriği otomatik olarak indirebilir ve işleyebilir. Kazınan veriler "Meta'nın ürün, hizmet ve özelliklerini sağlamak, geliştirmek, araştırmak ve yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla kullanılabilecekti.
Bu koşullar, Meta'nın yapay zekâ hizmetlerini geliştirmek adına milyonlarca haber sitesi ve işletme sayfasından veri toplayabileceği anlamına geliyordu. "Eğitmek" ifadesi Meta tarafından orijinal metinden çıkarılmış olsa da, kuruluşlar politikanın özünde bir değişiklik olmadığını düşünüyor.
Yayıncıları neden endişelendirir
Haber kuruluşları, Meta'nın tarayıcılarıyla topladığı verilerle eğitilen yapay zekâ modellerinin kendi içeriklerini analiz ederek Meta'nın hizmetlerini iyileştireceğinden kaygılanıyor. Öyle ki, metin oluşturucu modeller bu veriler üzerinden yazılan içeriği taklit ederken, orijinal yayıncı hiçbir telif ücreti ya da tazminat almıyor. Bu durum yayıncılar için kârlılık açısından ciddi bir sorundur.
Paydaşların tepkisi
Amerikan ve Kanadalı binlerce haber yayın kuruluşunu temsil eden News Media Alliance, Meta'ya karşı antitrust (tekel) şikayetleri dosyaladı. Kuruluş, Meta'nın veri kazımasını engelleme mekanizmalarını eksik bulduğunu savundu. Meta ise, web sitelerinin robots.txt dosyası (web yöneticilerinin otomatik tarayıcılara hangi sayfaları ziyaret etmeyeceğini söyleyen bir metin dosyası) aracılığıyla kendilerini koruyabileceğini belirtti. Böylelikle site yöneticileri Meta'nın tarayıcısını engelleyerek verilerinin toplanmasını önleyebilir. Ancak Reuters'ın haberine göre, pek çok yapay zekâ şirketi benzer kısıtlamaları göz ardı etmekte ve robots.txt dosyasında yazılan talimatları dikkate almamaktadır.
Sektöre etkileri
Bu tartışma, yapay zekâ şirketleri ile içerik sahipleri arasındaki daha geniş bir çatışmanın parçası. OpenAI, Google ve diğer yapay zekâ geliştirici firmalar da benzer veri toplaması nedeniyle davayla karşı karşıya. Meta'nın bu hareketi, teknolojiyle yayıncı haklarının çakışan alanında hangi kuralların geçerli olacağını belirlemede kritik rol oynayabilir.
Yeni koşulların geleceği
Meta'nın hangi değişiklikleri koşullardan çıkaracağı ya da azaltacağı henüz belli olmadı. Kasım ayında yürürlüğe girmesi planlanan bu koşullar, teknoloji endüstrisinde veri kullanımının sınırlarını yeniden tanımlama konusunda test haline gelmiş durumda. Aralarında OpenAI, Google ve Microsoft gibi büyük yapay zekâ şirketlerinin de benzer davalarla karşı karşıya olduğu göz önüne alınırsa, bu tartışmanın yalnızca Meta'yı değil, tüm yapay zekâ endüstrisini etkileyecek kararlar yaratması muhtemel.
