Abric Romaní kazısında yapılan son çalışmalar, Neandertalların ahşap ile çalışma yeteneklerinin önceki tahminlerden çok daha gelişmiş olduğunu gösteriyor. İspanya Katalonya bölgesindeki bu önemli paleolitik yuvada, arkeologlar 597 ahşap izini tespit etmiş; bunlardan 13’ü net bir şekilde değiştirilmiş alet veya evşey eşyası olarak tanımlanmış.

Kazı ve Bulgular

Kazı çalışmalarında en dikkat çekici bulgu, vurmak için şekillendirilmiş görünen bir ahşap kulabbın varlığı. Bu obje, klasik ‘mağara insanı’ kostüm requisiti gibi görünüyor ancak önceden prehistoric kaytta benzer bir örnek henüz bulunmamış. Ayrıca, probablemente sığınak için kullanılan yapısal direkler, bir tripod, kazma çubuğu olarak düşünülebilen işaretli ahşap parçalar ve iki mızrak da bulunmuş. Dört kükürtle köreklenmiş kabuk parçası da gıda tepsisi veya kap olarak kullanılmış olabileceği düşünülebiliyor.

Ahşap Aletlerin Özellikleri

Bulunan ahşap izlerinden sadece küçük bir kısmı el yapı değişiklikleri gösteriyor; bu da Neandertalların ahşap işleciliğini sadece zaman zaman deneysel deneyimlerle sınırlı tutmadığını, bunun yerine düzenli ve üretken bir uygulama yaptığını suggelliyor. Araştırmacılar, bu imzaların hücre seviyesindeki detayları kadar net olduğunu söyleyerek, kalşeyum karbonaatının ahşapın çöürülmesi öncesi çevresindeki madenle etkileşimi sayesinde mineral bir kalıp oluştuğunu ve bu kalıpın uzun zaman boyunca korunabildiğini açıklıyor.

Korunma Mekanizması ve Önemi

Ahşap gibi organik materyaller genellikle arkeolojik kaytta çürür ve bırakmaz; bu da geçmişte Neandertalların ahşap kullanımının sınırlı bilindiği nedenlerden biridir. Ancak Abric Romaní’nde kesitler halindeki kaya tabakaları, ahşapın çevresindeki kalsiyum karbonatını biriktirerek onun negatif izini koruyor. Bu durum, çalışmanın yayınlandığı Science Advances makalesinde de vurgulanıyor: "Ahşap teknolojisi insan evriminde önemli bir rol oynamış olsa da, organik malzemelerin korunması nadir olduğu için bu alan iyi belgelenmemiş."

Bağlam ve Değerlendirme

Bu bulgu, Neandertalların ahşap alet üretimi hakkında ilk kanıt değil; 1995’te Almanya’da 300 bin yıllık ahşap silahlar ve 2018’de İtalya’dan Toscanya’da 171 bin yıllık ahşap aletler daha önce bulunmuştır. Yunanistan’da da benzer bulgular var fakat bu nesnelerin yapımcısının kesin olarak Neandertal olduğu hâlen tartışma konusu. Abric Romaní koleksiyonunun ayrıntılı ve kapsamlı olması, bu boşluğu doldurmak açısından değerli.

Saladié ve ekibi, karşılaştırma kaydının sınırlı olduğu ve son avcı-toplayıcı topluluklarda işlevsel çeşitlilik olduğu için bu aletlerin exact fonksiyonu, kullanım yoğunluğu veya davranışsal bağlamının hâlâ zor değerlendirilebilir olduğunu belirtiyor. Ayrıca, çalışmanın gerçekliği, IPHES (Katalonya İnsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrim Enstitüsü) araştırmacılar tarafından Science Advances’te yayımlanmış ve Fiona MacDonald tarafından doğruluk kontrolü yapılmış.

Bu yeni veriler, Neandertalların teknoloji yelpazesi içinde ahşapın sadece yan ürün değil, düzenli bir bileşen olduğunu destekliyor ve insan evriminde organik malzemelerin rolünü yeniden değerlendirmeyi zorunlu kılıyor.