Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın Çin istihbaratı tarafından hedef alındığı ortaya çıktı. New York Times'ın haberine göre, Singapur'da faaliyet gösteren AI bulut şirketi Megaspeed'in yöneticisi Alice Huang, ABD istihbarat kurumları tarafından Jensen Huang'a yaklaşan ve gizli bilgiler sızmaya çalışan Çin casusu olarak tanımlanmıştı. Başkan Trump, bu istihbarat raporunu bir yıl önce almış ancak hiçbir tedbir almamıştır.
Megaspeed'in İhracat Ağı
Megaspeed, 2025 yılında Nvidia'nın yüksek maliyetli donanımlarını yasadışı olarak Çin'e satışla suçlanmıştı. Şirketin Malezya'daki yan kuruluşu yalnızca iki yıl içinde 4,8 milyar dolar tutarında Nvidia ekipmanı ithal etti. Bu muazzam miktar, Apple, Meta ve Google gibi dev yapay zekâ şirketlerinin veri merkezlerine gitmek üzere olduğu ürünleri işaret ediyor. Alice Huang'ın bu ticari ağın içinde ne düzeyde yer aldığı ve Beijing ile ne tür talimatları alışverişinde bulunduğu halen netleştirilmedi.
İstihbaratın detayları ve uyarıları
Amerika'nın istihbarat topluluğu Trump yönetimini bir yıl öncesinden uyardı. Raporlar, Alice Huang'ın Çin hükümetince Jensen Huang'a yaklaşması için görevlendirildiğini iddia etti. Ancak Trump, Jensen Huang'a hiçbir "savunmacı bilgilendirme" (defensive briefing) yaptırmadı. Nvidia'nın açıklamasına göre, Huang böyle bir temasta "sıradan iş bilgileri" paylaşmış olurdu; şirketin açıklamasında kritik teknoloji veya güvenlik verilerinin paylaşılmayacağına vurgu yapıldı. Başkan'ın hareketsizliğinin ardında ne yatıyor? Siyasi yorumcular, Nvidia'nın Çin pazarındaki faydalarının ve ticari çıkarların Trump'ın karar vermesinde rol oynadığını ileri sürdü.
Yapay zekâ çiplerinde küresel rekabet
Amerika, Çin'in ileri yapay zekâ yeteneklerini sınırlamak amacıyla Nvidia gibi çip yapıcılara yıllardır denetim uyguluyor. 2024'te başlatılan ihracat kontrolleri, Nvidia'nın H100, H200 ve H800 gibi yüksek performanslı çiplerinin Çin'e ulaşmasını kısıtlamıştır. Çin ise bu kısıtlamaları aşmak için yasadışı yollardan, üçüncü ülkeler üzerinden veya gizli ağlarla yüksek işlem gücüne sahip çipleri edinmeye çalışıyor. Megaspeed'in bir yıllık 4,8 milyar dolar ihracatı bu çabalardan yalnızca birini temsil ediyor.
Nvidia, küresel eğitim ve çıkarım işlemleri için en çok aranan donanımı sağlar. OpenAI'nin ChatGPT'sinden Google'ın Gemini'sine kadar büyük dil modelleri Nvidia H100 ve H200 çiplerinde çalışıyor. Teknoloji endüstrisinde bu çipte merkezi bir konum vardır. Bu olay, Çin'in ne kadar yapay zekâya yatırım yaptığını, kaynakları kullanan ulusal stratejisini ve hangi yollara başvurduğunu göstermiştir. Birleşik Devletler'in bundan sonra Çin'i sınırlandırmak için daha sıkı kontroller uygulaması bekleniyor.
