NASA, günlük Astronomy Picture of the Day (APOD) serisinde yayımladığı videoda SpaceX'in Dragon kapsülünü Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) gönderişinin etkileyici bir kaydını paylaştı. Salı günü 13 Ekim'de Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndan fırlatılan görüntüler, sabah erkeni saatinde Indian Harbour Beach, Florida'dan kaydedilmiş. Video, NASA'nın 35. Commercial Resupply Services (CRS-35) yeniden arz misyonunu gösteriyor ve uzay araştırmasında özel şirketlerin giderek daha büyük rolünün kanıtı. Bu tür ticari misyonlar, ISS'deki astronotları yaşamsal malzemeleri ve bilimsel ekipmanları sağlamakta hayati öneme sahip.
Roketi takip eden ISS
Timelapse video 30 saniye sürüyor. Falcon 9 birinci ve ikinci aşamasının ayrılış anı videonun başında görülüyor. ISS, üstten çerçeveye giren parlak bir ışık çizgisi olarak görünüyor ve ufka doğru aşağıya gidiyor. Sekiz saniyede ISS kameraya girip 20 saniye kadar ilerliyor. Bu esnada roketin ilk aşaması boost back, yeniden giriş (re-entry) ve inişini gerçekleştiriyor; Landing Zone 40'ta başarılı bir şekilde iniyor. İkinci aşama ISS'yi takip etmeye devam ediyor. ISS'nin yörünge hızı saatte yaklaşık 28.000 kilometre; roket tarafından takip edilmesi önemli bir navigasyon başarısı. Yer gözlemcileri, bu tür videoları izleyerek uzay teknolojisinin ne ölçüde sofistike hale geldiğini görebilir.
Jellyfish plume fenomeni
Videonun ilginç bir özelliği, roketin ikinci aşamasının yakıtını atması sonrasında oluşan jellyfish plume (medüz şekli yükseliş ışını) gösterilmesidir. Güneş, Dünya'nın karanlık tarafında olan bu yüksek irtifadaki parçacıkları (roket yakıtından kalan kristal ağırlık) ışınlandırarak mavi-yeşil parlak bir medüz şekli oluşturmuştur. Bu görsel etki, uzayı izleyenlerin sosyal medyada sık sık fotoğrafladığı ve viral olan, ancak astronomi literatüründe nadir açıklandığı bir kez geçişidir. Jellyfish plume, roketin çok yüksek irtifada (80-300 km) yakıtını yakmaktan kaynaklanır. Fenomen, sadece özel koşullar altında (gün batışından hemen sonra, yüksek irtifada ışınlanmış parçacıklar) görünür.
CRS-35 misyonu ve ticari uzay taşımacılığı
Falcon 9 ve Dragon, NASA'nın Düşük Dünya Yörüngesi'ne (LEO) cephane, ekipman ve deneysel araçlar götüren bir yeniden arz görevidir. SpaceX, bu tür ticari resupply misyonlarını 2012 yılından beri NASA ile yapıyor. CRS-35, bu programa devam eden önemli bir ek. Dragon kapsülü 2.700 kilogramdan fazla yük taşıyabiliyor. ISS'deki astronotlar bu görevleri hayati ihtiyaçlar (gıda, tıbbi teçhizat) ve bilimsel araçlar için bekliyor. Video, ne uydu iniş kayıtlarından ne de uzay aracı iniş kameraları (Dragon'unkiler gibi), Dünya yüzeyinden bir gözlemcinin bakış açısından çekilmiş. Bu perspektif, insanlığın uzaydaki varlığını aşağıdan takip etme fırsatı sunuyor.
Astronomi ve tarihleme
APOD arşivine göre bu görüntüler ilk olarak 14 Ekim'de yayımlandı ve 16 Ekim'de seçildi. Kaydın orijinal çekiciliği, kişi ve araçların kozmostaki konumunu güçlü bir şekilde andırıyor. Uydu izleyicileri ve astronomi meraklıları bu tür kayıtları düzenli takip ediyor. Bu etkinlik, özel şirketlerin uzay endüstrisine önemli katkılarını gösterirken, aynı zamanda insanın teknolojik gelişiminin göz çarpıcı bir kanıtı olmaya devam ediyor.
