Türkiye'de sosyal medya kullanıcılarını doğrudan etkileyen yeni bir yönetmelik 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Kurallar gereğince 15 yaşından küçük olanların sosyal medya hesapları kapatılacak, 15-18 arası kullanıcılara ise varsayılan gizli hesaplar sunulacak. Türkiye bu adımla çocukların çevrimiçi güvenliğini, dijital ezberciliğini ve ruh sağlığını korumayı hedefliyor.
Yaş doğrulama nasıl yapılacak
Yönetmeliğe göre, yaş tespiti e-Devlet Kapısı tarafından sağlanan "yaş doğrulama belirteci" ile yapılacak. Bu sistem oldukça gizlilik odaklı tasarlanmış: yalnızca kullanıcının 15 veya 18 yaşını geçip geçmediğini gösterecek; kimlik adı, soyadı, işyeri, yaşadığı yer gibi kişisel bilgileri içermeyecek. Böylece dijital kimlik gizlenirken yaş kontrolü yapılabilecek. e-Devlet üzerinden gerçekleştirilecek olan bu doğrulama, kullanıcıların tüm sosyal medya platformlarında kullanılabilir olacak.
15-18 yaş arası: Varsayılan gizli hesap
15-18 yaş arası kullanıcılar varsayılan olarak gizli hesapla başlayacak. Takipçi ve takip bilgileri kamuya kapalı olacak; kamuya açık seçeneği sunulmayacak. Bu grup isterse daha sonra ayarları değiştirebilecek, ama başlangıçta yüksek gizlilik seviyesinden başlayacak. Böylece genç kullanıcılar hiç istemeden kamuya açık bir kimlik oluşturmaktan korunmuş olacak.
Çocuk hesaplarında yasaklanacak özellikler
Yönetmelik, çocuk hesaplarında birkaç kritik fonksiyonu devre dışı bırakıyor: canlı yayın açabilme, sonsuz kaydırma gibi bağımlılık geliştirici tasarımlar, davranışa göre kişiselleştirilmiş reklam ve otomatik içerik önerileri algoritması. Bunun yerine, 15 yaş altı kullanıcılar geleneksel, takip ettikleri hesapların seçtikleri paylaşımlarını görmek üzere tasarlanmış akışlara erişecek. Bu, özellikle sosyal medya şirketlerinin çocuklara yönelik tasarım felsefesinde belirgin bir değişimi zorunlu kılıyor. Şirketler artık çocukları ekrana bağımlı hale getirmeyi maksimum tıklama hedefine karşı dengelemek zorunda kalacak.
Ebeveyn kontrol araçları ve Türkiye'nin yaklaşımı
Ebeveynlere çocuklarının kullanım süresini, harcama sınırını, konum paylaşımını ve tüm hesap ayarlarını kontrol etme yetkisi tanınıyor. Bu, ailelerine çocuklarının dijital yaşamında söz hakkı veriyor. İnternette çocuk güvenliğinin son yıllarda tartışılmasının ardından Türkiye'nin bu adımı Avrupa'nın benzer düzenlemeleriyle hizalı bir politika.
Geçiş süreci: Mart 2027'ye kadar
Sitede mevcut 15 yaşından küçük hesaplara son tarih 31 Mart 2027. Bu tarihten sonra kapanacak ve veriler silinecek. Kalmayacak hiçbir iz. Hesapları kapatmadan önce ebeveynler ya da kullanıcılar kendilerine ait tüm verileri yedekleyebilecek. Bu altı aylık geçiş döneminde sosyal medya şirketleri kullanıcılarını uyarmalı, rehberlik sağlamalı ve geçişi kolaylaştırmakla yükümlü.
Merak edilenler
Hangi platformlar kapsanıyor? Türkiye'de erişilebilen ve çocukların sıkça kullandığı tüm sosyal medya platformları (Instagram, TikTok, X, Bluesky, Threads vb.) kapsamına girecek.
Zaten 15 yaş altı olanlar ne yapacak? Hesapları kapatılana kadar verileri yedekleyebilecek, 31 Mart 2027 sonrası otomatik kapatılacak.
Gizli hesap istemeyen 15-18 yaş olunanlar? Ayarlarından kamuya açık hesaba geçebilecek. Başlangıçta gizli olması zorunlu, sonrası tercih.
