Testosteron tarihi boyunca erkeklere ait bir hormon olarak görülmüş ama bu eski bakış açısı, menopoz sonrası kadınların kemik hastalıklarına karşı daha iyi tedavi seçeneklerini engelliyor. Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırıcılar, testosteron hormonunun kadın kemik sağlığında gözden kaçırılan bir rol oynadığını ortaya koyan yeni bulgular sundu.

Kemik Kaybı ve Menopoz

Menopoz, ovaryumların ürettiği hormonların ciddi şekilde düşmesine yol açıyor. Bu hormonlar sadece estrojen değil; ovaryum, testosteron da üretiyor. Yaş ilerledikçe kemik kaybının temel sebeplerinden biri bu hormonların azalışı. Bugüne kadar, menopoz sonrası kemik kaybının başlıca sorumlusu estrogenin azalışı olarak görülmüş. Estrojen tedavisi, kemik yoğunluğunun korunmasında kısmen etkili olmuş; ancak bu yönetim, kemik kırılmalarını tamamen önlemede yetersiz kalabiliyor.

Ön araştırmanın bulguları

Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden Sona Davis ve ekibi, 51 menopoz sonrası kadını takip eden küçük ölçekli bir çalışma yaptı. Katılımcılar, birer yıl veya daha uzun süre iki farklı hormon tedavisi denedi. Birinci tedavi yalnız estrogenken, ikinci tedaviye testosteron eklenmişti. Araştırıcılar, omurga (lumbar spine), femoral boyun ve kalça bölgesinde kemik mineral yoğunluğunu ölçtü.

Bulgular, estrojen tek başına kullanıldığında kemik yoğunluğunun sabit kaldığını ama artmadığını gösterdi. Öte yandan, estrojene testosteron eklendiğinde, omurga bölgesinde kemik yoğunluğu arttı. Araştırma ekibi, testosteronun trabekelar kemik üzerinde estrogenle sinerjistik bir etki yaptığını, özellikle omurga bölgesinde estrogenin tek başına sunduğundan daha iyi koruma sağlayabileceğini belirtmiş.

Ön bulgu mu kesin sonuç mu?

Bu bulgular henüz hakemli bir tıp dergisinde yayımlanmadı; 2026 Menopoz Derneği Yıllık Toplantısı'nda Ekim ayında sunuldu (San Diego). Yani bu ön bulgular aşamasında. Daha büyük ve uzun süreli deneyler gerekli. Özellikle testosteron tedavisinin kemik kırılmalarını gerçekten azaltıp azaltmadığı test edilmesi lazım; kemik yoğunluğu artışı tek başına başarının ölçüsü değil.

Yıllar boyunca kümülatif kanıtlar

2022'de Amerikadaki popülasyon temelli bir çalışma, 40 ve 60 yaş arasındaki kadınlarda testosteron seviyeleriyle kemik mineral yoğunluğu arasında pozitif bağlantı bulmuştu. Araştırmacılar, erkeklerde testosteronun kemik yoğunluğunu desteklediği çoktan bilinse de, kadınlarda bu etki hakkında kanıtların seyrek ve tartışmalı olduğunun altını çizmişti. Avustralya'daki Monash Üniversitesi, 2023 yılında, testosteron ve düşük doz estrojeni birlikte kullanan menopoz kadınlarda kemik kaybının önlenmesi ve kemik yoğunluğunun restorasyonu hakkında bir klinik deneme başlattı. O çalışma, testosteron tedavisinin gerek tek başına gerek düşük doz estrogenle kombinasyonda omurga ve kalça kemik yoğunluğunu artırabileceğini görmüştür.

Araştırıcıların Çağrısı

Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden Davis, menopoz geçiren hastaların sağlık ihtiyaçlarının karmaşıklığını yansıtan tedavi seçeneklerine layık olduğunu belirtirken, testosteron araştırmalarının güvenli ve etkili kullanımı hakkında ileri araştırmalar yapılmasını umuyor. Testosteron sadece kemikler için değil, beyin ve kalp sağlığı da dahil olmak üzere kadın vücudunun birçok fonksiyonunu etkiliyor. Testosteronun kemik sağlığındaki rolü, bilim insanlarının ancak şimdi çözmeye başladığı bir gizem.